Ndryshimet në ligjin për tubimet, që parashikojnë masa ndëshkuese për protestuesit që nuk u binden urdhrave të autoriteteve, fshehin identitetin apo bllokojnë qarkullimin rrugor, do të miratohen me akt normativ nga qeveria dhe do të hyjnë në fuqi menjëherë. Lajmi u bë i ditur nga kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, pas mbledhjes së grupit parlamentar, ku u diskutua paketa e masave kundër dhunës në protesta, e prezantuar nga kryeministri Edi Rama.
Gjashtë instrumentet që përbëjnë paketën anti-dhunë ishin në qendër të diskutimeve mes kryeministrit dhe deputetëve socialistë, në një kohë kur vendi është përfshirë nga debatet mbi përplasjet gjatë protestave të zhvilluara në Tiranë gjatë dy javëve të fundit. Paketa synon të parandalojë aktet e dhunës, të përcaktojë masa ndaj personave që shkelin rregullat gjatë tubimeve dhe të parashikojë kompensimin e bizneseve që pësojnë dëme.
Pas mbledhjes, Balla bëri të ditur se qeveria i ka informuar deputetët socialistë për procedurën që do të ndiqet për ndryshimet në ligjin për tubimet. Sipas tij, akti normativ do të miratohet fillimisht nga qeveria, do të hyjë menjëherë në fuqi dhe më pas do të dërgohet në Kuvend për miratim brenda afatit prej 45 ditësh.
“Sa i përket ligjit për tubimet, jemi informuar nga Qeveria që do të miratohet me akt normativ. Akti normativ vjen në Kuvend për t’u miratuar. Akti normativ miratohet nga Qeveria, hyn në fuqi menjëherë dhe pastaj ka 45 ditë kohë për t’u miratuar nga Kuvendi”, deklaroi Balla.
Ai sqaroi gjithashtu se disa ndryshime ligjore, veçanërisht ato që lidhen me kodet, nuk mund të kalohen përmes procedurës së përshpejtuar, duke iu referuar nenit 83 të Kushtetutës.
“Kodet, e para nuk bëhen me procedurë të përshpejtuar. Neni 83 i Kushtetutës ta ndalon që këto t’i kalosh me procedurë të përshpejtuar”, u shpreh kreu i Grupit Parlamentar të PS-së.
Gjobat për protestuesit dhe masat kundër bllokimit të qarkullimit
Një nga elementet kryesore të paketës anti-dhunë janë ndryshimet e parashikuara në ligjin për tubimet. Sipas masave të bëra publike, gjoba do të parashikohen për pjesëmarrësit në protesta që nuk u binden thirrjeve të autoriteteve për t’u larguar, fshehin identitetin ose bllokojnë qarkullimin rrugor.
Këto masa vijnë në një kontekst të tensionuar politik, pas protestave të fundit në kryeqytet, ku janë raportuar akte dhune dhe dëmtime të pronës publike e private. Qeveria synon që, përmes ndryshimeve ligjore, të përcaktojë pasoja më të drejtpërdrejta për shkeljet e kryera gjatë tubimeve.
Balla e cilësoi të drejtë paketën e propozuar nga kryeministri Rama dhe argumentoi se dëmet e shkaktuara gjatë protestave nuk duhet të rëndojnë mbi qytetarët dhe bizneset që nuk janë të përfshirë në akte dhune.
Sipas tij, e drejta për të protestuar nuk duhet të përdoret si justifikim për shkatërrimin e pronës, cenimin e sigurisë apo pengimin e lëvizjes së qytetarëve. Megjithatë, hollësitë e plota të ndryshimeve, përfshirë nivelin e gjobave dhe mënyrën konkrete të zbatimit të tyre, do të përcaktohen nga aktet përkatëse ligjore.
Balla: “Harrojeni se do të ketë ndryshim të pushtetit pa votë”
Gjatë deklaratave pas mbledhjes së grupit parlamentar, Taulant Balla u ndal edhe te kërkesat politike të opozitës dhe thirrjet për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Ai përjashtoi mundësinë e dorëheqjes së kreut të qeverisë dhe theksoi se ndryshimi i pushtetit duhet të realizohet përmes zgjedhjeve.
Balla argumentoi se mandati i qeverisë buron nga rezultati zgjedhor dhe mbështetja e qytetarëve që votuan për Partinë Socialiste në zgjedhjet e 11 majit 2025.
“Ti nuk e zgjedh dot kundërshtarin. Edi Rama është zgjedhur në 11 maj 2025 kryeministër i Shqipërisë dhe ka gjithë mbështetjen e Grupit të PS dhe 862 mijë votuesve që kanë votuar PS që të vazhdojë këtë mandat dhe dorëheqje nuk ka”, deklaroi ai.
Në vijim, kreu i grupit socialist përsëriti qëndrimin se pushteti nuk mund të merret përmes dhunës dhe se çdo forcë politike që synon të qeverisë vendin duhet të marrë pjesë në zgjedhje.
“Harrojeni se do të ketë ndryshim të pushtetit pa votë. Kushdo që duhet të marrë pjesë në zgjedhje, duhet të futet në zgjedhje”, tha Balla.
Ai krahasoi gjithashtu reagimin e Policisë së Shtetit në Shqipëri me ndërhyrjet policore në vende të tjera europiane, duke pretenduar se reagimi i policisë shqiptare ka qenë më i butë.
“Pamjet në Francë apo në Itali tregojnë se reagimi i Policisë së Shtetit në Shqipëri është shumë më i butë”, u shpreh Balla.
Këto deklarata vijnë në një kohë kur mënyra e ndërhyrjes së policisë gjatë protestave dhe proporcionaliteti i forcës së përdorur janë bërë pjesë e debatit publik, veçanërisht pas plagosjes së një protestuesi të ri në sy.
Balla për opozitën: “Dialog, përjashto seksionin e dhunës së PD-së”
Një tjetër çështje e ngritur nga Balla ishte mundësia e dialogut mes qeverisë dhe opozitës. Ai deklaroi se qeveria është e hapur për bisedime, por përjashtoi nga ky proces Sali Berishën dhe atë që e cilësoi si “seksionin e dhunës” të Partisë Demokratike.
Sipas Ballës, dialogu politik duhet të zhvillohet me palët që nuk përfshihen në akte dhune. Ai u ndal veçanërisht te dëmtimi i pllakave përkujtimore të katër dëshmorëve të 21 Janarit, për të cilin fajësoi militantët e PD-së.
“Dialogu nuk duhet të zhvillohet me ata që dhunojnë”, deklaroi Balla, duke iu referuar qëndrimit të tij për mënyrën se si duhet të zhvillohen marrëdhëniet mes mazhorancës dhe opozitës.
Në vijim, ai u shpreh: “Dialog, përjashto seksionin e dhunës së PD-së, që shkoi mbrëmë dhe dhunoi edhe pllakatat komemorative të 4 dëshmorëve të 21 Janarit dhe ju e kuptoni fare mirë që e bën me qëllim ai atë”.
Balla i bëri thirrje opozitës që të paraqesë kërkesat e saj, duke lënë të hapur mundësinë e diskutimeve politike, por duke insistuar se aktet e dhunës nuk mund të jenë pjesë e procesit të dialogut.
“Le të çojnë listën e kërkesave”, tha ai.
Deklaratat e kreut të grupit socialist pasqyrojnë qëndrimin e mazhorancës për të ndarë dialogun politik nga aktet që ajo i cilëson si të dhunshme. Nga ana tjetër, akuzat e bëra ndaj opozitës dhe pretendimet për qëllimet e saj mbeten deklarata politike të Ballës.
Thirrja për studentët: “Të marrin shembull nga studentët në Serbi”
Gjatë komunikimit me gazetarët, Balla iu drejtua edhe studentëve shqiptarë, duke i ftuar të marrin shembull nga zhvillimet e lëvizjes studentore në Serbi. Ai iu referua protestave atje dhe rolit që, sipas tij, pati pjesëmarrja politike në konkretizimin e kërkesave përmes votës.
“Studentët në Shqipëri të marrin shembull nga studentët në Serbi”, deklaroi Balla.
Ai theksoi se protestat dhe mobilizimi qytetar, sipas qëndrimit të tij, duhet të përkthehen në pjesëmarrje elektorale për të sjellë ndryshime politike.
“Studentët në Shqipëri të marrin shembull nga studentët në Serbi. Në çdo rast të tillë përshëndetet populli që voton. Unë s’jam orakull të parashikoj vendimmarrjet e vendeve të tjera. Ajo që po them është se kishte një protestë për 3 vite. Dhe gjithçka u konkretizua me votë”, u shpreh ai.
Balla përsëriti se rruga për ndryshimin e pushtetit kalon përmes zgjedhjeve, duke kundërshtuar çdo mundësi të marrjes së tij me forcë. Deklarata e tij u bë në kontekstin e debatit mbi protestat e fundit në Shqipëri dhe kërkesat politike të opozitës.
Plagosja e 28-vjeçarit Erion Vishkulli, Balla: Po hetohet i gjithë zinxhiri komandues
Një nga zhvillimet më të rëndësishme të përmendura nga Balla ishte plagosja në sy e 28-vjeçarit Erion Vishkulli gjatë protestës së së shtunës. Kreu i Grupit Parlamentar të PS-së bëri të ditur se po hetohen personat e përfshirë në ngjarje, përfshirë zinxhirin komandues të efektivëve të policisë.
Sipas tij, hetimi synon të sqarojë përgjegjësitë e personave të përfshirë në incidentin që shkaktoi dëmtimin e të riut.
“Po hetohet i gjithë zinxhiri komandues për personat e përfshirë. Urojmë që operacioni të jetë i suksesshëm”, deklaroi Balla.
Ai shtoi se qeveria i ka qëndruar pranë të riut dhe ka mundësuar dërgimin e tij në Itali për trajtim më të specializuar.
Rasti i Vishkullit ka rikthyer vëmendjen te mënyra e menaxhimit të protestave, përdorimi i mjeteve të ndërhyrjes nga policia dhe përgjegjësia e strukturave drejtuese në raste kur qytetarët pësojnë dëmtime gjatë përplasjeve.
Balla e cilësoi ngjarjen si një rast që, sipas tij, synon të ndikojë politikisht ndaj qeverisë. Ai ngriti gjithashtu pretendimin se dhuna gjatë protestave në Shqipëri mbështetet nga aktorë të huaj.
“Dhuna në Shqipëri sponsorizohet nga forcat e huaja, kjo nuk ka asnjë dyshim”, deklaroi ai.
Në deklaratën e raportuar, Balla nuk paraqiti hollësi apo prova konkrete për këtë pretendim. Për këtë arsye, pohimi për mbështetjen e dhunës nga forca të huaja mbetet një akuzë e artikuluar prej tij dhe jo një përfundim i konfirmuar nga informacionet e bëra publike në këtë deklaratë.
Paketa parashikon kompensimin e bizneseve të dëmtuara
Përveç ndryshimeve në ligjin për tubimet, paketa anti-dhunë e prezantuar nga kryeministri Edi Rama parashikon edhe dëmshpërblimin e bizneseve që janë dëmtuar ose shkatërruar gjatë protestave.
Sipas planit të bërë publik, bizneset e vogla mund të kompensohen deri në masën 100% të dëmit të pësuar, ndërsa për bizneset e mëdha parashikohet një kompensim deri në 70%.
Kjo masë synon të mbulojë humbjet e subjekteve tregtare që pësojnë dëme materiale si pasojë e akteve të dhunës dhe të shmangë që kostoja ekonomike e protestave të rëndojë plotësisht mbi sipërmarrësit.
Megjithatë, ende nuk është përcaktuar përmes cilit instrument ligjor do të realizohet kompensimi. Sipas informacionit të bërë publik, mbetet e paqartë nëse masa do të përfshihet në një akt tjetër normativ apo do të kalojë përmes projektbuxhetit të vitit 2027.
Projektbuxheti pritet të publikohet së shpejti, së bashku me një paketë sociale që, sipas raportimit, synon t’u përgjigjet disa prej kërkesave të studentëve.
Për momentin, nuk janë bërë publike të gjitha hollësitë mbi procedurat e aplikimit për kompensim, kriteret e përfitimit, mënyrën e vlerësimit të dëmeve dhe institucionet përgjegjëse për zbatimin e kësaj mase.
Gjashtë instrumentet e paketës anti-dhunë në fokus të mazhorancës
Mbledhja e Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste u përqendrua te gjashtë instrumentet e paketës së prezantuar nga kryeministri Rama, me theks te ndryshimet në ligjin për tubimet dhe masat për të parandaluar përsëritjen e akteve të dhunës gjatë protestave.
Përmes deklaratave të tij, Balla bëri të qartë se mazhoranca synon të procedojë me shpejtësi me ndryshimet që lidhen me tubimet, duke përdorur aktin normativ si instrument për hyrjen e menjëhershme në fuqi të masave. Më pas, sipas procedurës së përshkruar prej tij, akti do të shqyrtohet nga Kuvendi.
Në të njëjtën kohë, ai mbrojti qëndrimin politik të qeverisë ndaj protestave, kundërshtoi kërkesat për dorëheqjen e kryeministrit dhe përsëriti se ndryshimi i pushtetit duhet të bëhet përmes zgjedhjeve.
Përplasjet e fundit kanë sjellë në qendër të debatit publik jo vetëm përgjegjësinë e individëve që kryejnë akte dhune, por edhe mënyrën se si duhet të garantohet e drejta për tubim, siguria e pjesëmarrësve dhe përgjegjshmëria e institucioneve gjatë menaxhimit të protestave.
Me hyrjen në fuqi të ndryshimeve të paralajmëruara, rëndësi do të ketë përmbajtja përfundimtare e aktit normativ, përcaktimi i qartë i shkeljeve dhe sanksioneve, si dhe mënyra se si masat do të zbatohen në praktikë.
Ndërsa mazhoranca argumenton se paketa synon të parandalojë dhunën dhe të mbrojë qytetarët e bizneset nga dëmet, zbatimi i saj do të jetë vendimtar për të sqaruar se si do të ndërthuren masat ndëshkuese me garantimin e së drejtës për protestë dhe të tubimit paqësor.
